Το δυσάρεστο των ευρωεκλογών δεν ήταν ακριβώς η ατμόσφαιρά τους, πολιτική, δημοσκοπική ή δημοσιογραφική. Ήταν η γεύση τους. Και τη γεύση δεν είθισται να τη δίνουν μόνο όσοι κατ’ επάγγελμα ασχολούνται με τις εκλογικές διαδικασίες, αλλά εκείνοι που ψηφίζουν. Σε αντίθεση με όσους επιλέγουν να απέχουν. Οπωσδήποτε, μια δυνατότητα που παρέχεται στον πολίτη δεν προσφέρεται ούτε προς επιδοκιμασία ούτε προς καταδίκη. Είναι απλώς άλλη μία επιλογή, πλάι σε όλες τις υπόλοιπες εντός του πολιτεύματος. Ωστόσο, όπως και εκείνες, έχει συγκεκριμένες, όχι αφηρημένες συνέπειες. Μία εκ των οποίων είναι ότι η αποχή αναδεικνύει τις μειοψηφίες σε ρυθμιστές.
Πράγματι, κάποιοι χάνουν τον ύπνο τους με την αποχή, για διαφορετικό όμως λόγο από αυτόν που νομίζουν οι απέχοντες. Το μήνυμα της αποδοκιμασίας λαμβάνεται, αν και σε άλλο μήκος κύματος από αυτό που εκπέμπουν. Δεν σημαίνει ότι το πολιτικό σύστημα θα κινηθεί απαραίτητα για την εκ νέου ενσωμάτωσή τους, κι αυτό γιατί η απουσία λόγου δεν είναι λόγος. Επομένως, η αποχή ως ακαθόριστος λόγος είναι ασαφής και δεν δίνει κατευθύνσεις – ή μάλλον δίνει, αλλά η διερεύνησή τους απαιτεί δαπάνη ενέργειας που το πολιτικό σύστημα διστάζει να ξοδέψει. Κι αυτό γιατί υπάρχουν σαφέστερες κατευθύνσεις προς τις οποίες μπορεί να κινηθεί, εκείνες που του υποδεικνύουν όσοι συμμετέχουν ακόμη. Με άλλα λόγια, εκείνο που διασφαλίζει η αποχή είναι η αύξηση της επιρροής των όσων προσέρχονται στις κάλπες, αναδεικνύοντας μεγέθη που σε άλλη περίπτωση θα είχαν μειωμένη απήχηση. Eίναι ευκολότερο να στραφεί κανείς προς τους υπάρχοντες ψηφοφόρους παρά να διακινδυνεύσει να απευθυνθεί χωρίς τη βεβαιότητα επιτυχούς προσέγγισης, σε κάποιους των οποίων η συμμετοχή στη διαδικασία είναι αβέβαιη. Κάπως έτσι, σε εκλογικό επίπεδο, το 7% μπορεί να συμπαρασύρει ένα ολόκληρο σύστημα στη δική του ατζέντα, η οποία τελικά μπορεί να βολέψει και τους απέχοντες: επαγγέλλεται τουλάχιστον καθαρές παραλίες – από λαθρομετανάστες, εννοείται.
No comments:
Post a Comment